ទស្សនព្រះពុទ្ធសាសនា ស្តីពីបាបធម៌ជាមន្ទិលនៃជីវិត (​មលា​ ​វេ​ ​បាប​កា​ ​ធម្មា​ ​អ​ស្មឹ​ ​លោ​កេ​ ​បរ​ម្ហិ​ ​ច​)​ ​

ទស្សនព្រះពុទ្ធសាសនា ស្តីពីបាបធម៌ជាមន្ទិលនៃជីវិត

" មលា​ ​វេ​ ​បាប​កា​ ​ធម្មា​ ​អ​ស្មឹ​ ​លោ​កេ​ ​បរ​ម្ហិ​ ​ច​ " ​

បាបធម៌​ទាំងឡាយ​ ​ជា​មន្ទិល​មែនពិត​ទាំងឡាយ​ក្នុង​លោក​នេះ​ ​

ទាំង​ក្នុង​លោកខាងមុខ​។

• បាបធម៌ជាមន្ទិល (Evil as a Stain)
  • និយមន័យនៃមន្ទិល (Definition of Stain/Impurity)
    • មន្ទិលផ្លូវចិត្ត (Mental Impurities)
    • មន្ទិលផ្លូវកាយ និងវាចា (Physical and Verbal Impurities)
  • ឥទ្ធិពលក្នុងលោកនេះ (Impact in This World)
    • ការបាត់បង់កិត្តិយស (Loss of Honor)
    • សេចក្តីក្តៅក្រហាយក្នុងចិត្ត (Mental Distress/Remorse)
    • ទោសទណ្ឌតាមច្បាប់ (Legal Punishments)
  • ឥទ្ធិពលក្នុងលោកខាងមុខ (Impact in the Next World)
    • ផលនៃកម្ម (Karmic Consequences)
    • ការចាប់កំណើតក្នុងអបាយភូមិ (Rebirth in Lower Realms)
  • ការលាងជម្រះមន្ទិល (Purification)
    • ការអប់រំចិត្ត (Mental Cultivation)
    • ការប្រតិបត្តិសីល (Observing Precepts)

ពាក្យគន្លឹះ	អត្ថន័យ	សារៈសំខាន់
បាបកា ធម្មា (Bapaka Dhamma)	ធម៌អាក្រក់ ឬបាប	ជាឫសគល់នៃទុក្ខសោកទាំងពួង
មន្ទិល (Mala)	គ្រឿងសៅហ្មង ឬភាពកខ្វក់	ប្រៀបដូចជាច្រេះដែលស៊ីដែកពីខាងក្នុង
អស្មឹ លោកេ (Asmim Loke)	ក្នុងលោកនេះ (បច្ចុប្បន្ន)	ផលវិបាកដែលមើលឃើញផ្ទាល់ភ្នែក
បរម្ហិ ច (Paramhi Ca)	ក្នុងលោកខាងមុខ (បរលោក)	ផលនៃកម្មដែលតាមសង្រ្គប់ទៅអនាគតជាតិ

• I. សេចក្តីផ្តើម (Introduction)

  • ការលើកយកពុទ្ធភាសិតមកបង្ហាញ និងការពន្យល់ន័យត្រួសៗ។
  • ការកំណត់និយមន័យនៃបាបធម៌ និងភាពជាមន្ទិលនៃជីវិត។

• II. តួសេចក្តី (Body Paragraphs)

  • ១. បាបធម៌ជាមន្ទិលក្នុងលោកនេះ៖ ការវិភាគលើផលប៉ះពាល់ភ្លាមៗចំពោះបុគ្គល និងសង្គម រួមមានការបាត់បង់សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងភាពសុខសាន្ត។
  • ២. សន្តិសុខផ្លូវចិត្ត និងវិប្បដិសារី៖ ភាពក្តៅក្រហាយដែលកើតចេញពីអំពើអាក្រក់ ធ្វើឱ្យជីវិតរស់នៅគ្មានក្តីសុខ។
  • ៣. បាបធម៌ក្នុងលោកខាងមុខ៖ ទស្សនៈវិជ្ជានៃច្បាប់កម្មផល និងការវិលវល់ក្នុងសង្សារវដ្តតាមកម្លាំងនៃអំពើ។
  • ៤. ការប្រៀបធៀបមន្ទិលបាបទៅនឹងច្រេះដែក៖ របៀបដែលបាបបំផ្លាញម្ចាស់ខ្លួនឯងជាជាងអ្នកដទៃ។

• III. សេចក្តីបញ្ចប់ (Conclusion)

• សង្ខេបអត្ថន័យរួមនៃទស្សនវិជ្ជាបាបធម៌។
• ការផ្តល់អនុសាសន៍ស្តីពីការរស់នៅដោយប្រាសចាកមន្ទិល ដើម្បីសុភមង្គលទាំងពីរលោក។
• អត្ថបទ

    នៅក្នុងបរិបទនៃទស្សនវិជ្ជាពុទ្ធសាសនា និងសីលធម៌សង្គម ព្រះពុទ្ធសាសនាបានបង្រៀនយ៉ាងច្បាស់តាមរយៈពុទ្ធភាសិតថា «មលា វេ បាបកា ធម្មា អស្មឹ លោកេ បរម្ហិ ច» ដែលមានសេចក្តីប្រែថា «បាបធម៌ទាំងឡាយ ជាមន្ទិលមែនពិត ទាំងក្នុងលោកនេះ ទាំងក្នុងលោកខាងមុខ»។ ព្រះពុទ្ធដីកានេះមិនត្រឹមតែជាការព្រមានអំពីផលវិបាកនៃអំពើអាក្រក់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការលាតត្រដាងនូវសច្ចភាពនៃធម្មជាតិដែលថា អំពើអាក្រក់គឺជាគ្រឿងសៅហ្មងដែលបំផ្លាញតម្លៃនៃភាពជាមនុស្សយ៉ាងពិតប្រាកដ។

    ពាក្យថា «មន្ទិល» ក្នុងន័យធម៌ គឺសំដៅលើគ្រឿងសៅហ្មង ឬភាពកខ្វក់ដែលមកតោងទាមចិត្ត។ ប្រៀបដូចជាច្រេះដែលកើតចេញពីដែក ហើយត្រឡប់មកស៊ីដែកខ្លួនឯងវិញយ៉ាងណា បាបធម៌ក៏កើតចេញពីចិត្តដែលខ្វះការអប់រំ ហើយត្រឡប់មកបំផ្លាញបុគ្គលនោះវិញយ៉ាងច្នោះដែរ។ ក្នុង «លោកនេះ» ឬបច្ចុប្បន្នជាតិ បុគ្គលដែលប្រព្រឹត្តបាប តែងរស់នៅដោយភាពភ័យខ្លាច និងវិប្បដិសារី។ បាបធម៌ដែលស្តែងចេញតាមរយៈកាយ វាចា និងចិត្ត ដូចជាការកុហក ការលួចប្លន់ ឬការបៀតបៀនអ្នកដទៃ តែងតែនាំមកនូវការបាត់បង់ទំនុកចិត្តពីមនុស្សជុំវិញខ្លួន។ កិត្តិយសដែលខំសាងមកជាច្រើនឆ្នាំ អាចនឹងត្រូវរលាយសាបសូន្យក្នុងមួយប៉ព្រិចភ្នែក ដោយសារតែមន្ទិលនៃបាបដែលខ្លួនបានសាង។

    លើសពីនេះទៅទៀត បាបធម៌បង្កជាការឈឺចាប់ក្នុងចិត្តយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ នៅពេលដែលមនុស្សម្នាក់ធ្វើអំពើមិនគប្បី ទោះបីជាគ្មានអ្នកណាម្នាក់បានឃើញក៏ដោយ ក៏មនសិការរបស់ខ្លួនឯងតែងតែតាមលងបន្លាចជានិច្ច។ ភាពមិនសុខសាន្តក្នុងចិត្តនេះហើយ គឺជាមន្ទិលដែលធ្វើឱ្យជីវិតបច្ចុប្បន្ន ក្លាយជាឋាននរកក្នុងចិត្ត។ មន្ទិលនេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់បុគ្គលម្នាក់ឯងនោះទេ តែវាថែមទាំងឆ្លងរាលដាលដល់គ្រួសារ និងសង្គមជាតិទាំងមូល ធ្វើឱ្យសង្គមបាត់បង់សណ្តាប់ធ្នាប់ និងសេចក្តីសុខសាន្ត។

    ចំណែកឯក្នុង «លោកខាងមុខ» វិញ យោងតាមច្បាប់កម្មផល បុគ្គលដែលសន្សំតែមន្ទិលក្នុងចិត្ត តែងតែមានវាសនាទៅកាន់ទីដ៏សៅហ្មង។ ការស្លាប់ទៅទាំងចិត្តដែលពោរពេញដោយបាបធម៌ ប្រៀបដូចជាការធ្លាក់ចុះនៃវត្ថុធ្ងន់ៗចូលទៅក្នុងទឹក។ ថាមពលនៃអំពើអាក្រក់នឹងនាំវិញ្ញាណក្ខន្ធទៅកាន់អបាយភូមិ ឬទីកន្លែងដែលពោរពេញដោយទុក្ខវេទនា។ នេះមិនមែនជាការបំភិតបំភ័យ ប៉ុន្តែវាគឺជាតក្កវិជ្ជានៃបុព្វហេតុ និងផល។ បើពូជដែលដាំជាពូជល្វីង ផលដែលទទួលបានក៏មិនអាចមានរសជាតិផ្អែមល្ហែមបានដែរ។

    បាបធម៌ពិតជាមន្ទិលដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុត ដែលមនុស្សគ្រប់រូបគួរជៀសវាង។ ដើម្បីសម្អាតមន្ទិលទាំងនេះ យើងត្រូវប្រើប្រាស់ទឹកនៃ «សីល» និង «បញ្ញា» ដើម្បីលាងជម្រះ។ ការរស់នៅដោយមានសីលធម៌ មិនត្រឹមតែជួយឱ្យយើងមានកិត្តិយស និងសេចក្តីសុខក្នុងបច្ចុប្បន្នប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាស្ពានចម្លងយើងទៅកាន់សុគតិភពក្នុងលោកខាងមុខទៀតផង។ ការយល់ដឹងថាបាបធម៌ជាមន្ទិល នឹងជួយឱ្យយើងមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ក្នុងការរស់នៅ និងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអំពើល្អជានិច្ច។