ការចិញ្ចឹមជីវិតតាមគន្លងព្រះពុទ្ធសាសនា៖ សម្មាអាជីវៈ ជាមាគ៌ានៃសន្តិសុខជីវិត
នៅក្នុងគោលដៅនៃការរស់នៅរបស់មនុស្សគ្រប់រូប ការស្វែងរកអាហារ ជម្រក និងសេចក្តីសុខសម្រាប់ខ្លួនឯង និងគ្រួសារ គឺជាកាតព្វកិច្ចចម្បង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់បានផ្តល់ឱវាទយ៉ាងច្បាស់លាស់ថា «សម្មាអាជីវៈ» ឬការចិញ្ចឹមជីវិតត្រឹមត្រូវ គឺជាចំណុចដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងអរិយមគ្គទាំង ៨ អង្គ ដែលនាំមនុស្សទៅរកសេចក្តីសុខពិតប្រាកដ និងការរំដោះទុក្ខ។
សម្មាអាជីវៈ មានន័យថាជាការប្រកបការងារ ឬមុខរបរដែលមិនខុសច្បាប់ មិនខុសប្រពៃណី និងជាពិសេសបំផុតគឺ មិនខុសធម៌។ ក្នុងន័យនេះ ព្រះពុទ្ធទ្រង់បានបញ្ជាក់ពីការជៀសវាងនូវរបរ ៥ យ៉ាងដែលហៅថា មិច្ឆាអាជីវៈ (វណិជ្ជា ៥) រួមមាន៖ ការជួញដូរគ្រឿងសាស្ត្រាវុធ ការជួញដូរមនុស្ស ការជួញដូរសត្វសម្រាប់សម្លាប់ ការជួញដូរគ្រឿងស្រវឹងឬគ្រឿងញៀន និងការជួញដូរថ្នាំពិស។ របរទាំងនេះ ទោះបីជាអាចរកប្រាក់ចំណេញបានច្រើនយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏វាតែងតែបង្កនូវសេចក្តីវិនាសដល់អ្នកដទៃ និងបង្កើតនូវកម្មពៀរអាក្រក់ដល់អ្នកប្រព្រឹត្តផ្ទាល់។
ការមានអាជីពត្រឹមត្រូវ មិនត្រឹមតែសំដៅលើប្រភេទនៃមុខរបរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងសំដៅលើ «វិធីសាស្ត្រ» ក្នុងការរកប្រាក់ចំណូលផងដែរ។ មនុស្សដែលប្រកបរបរដោយភាពស្មោះត្រង់ មិនកេងប្រវ័ញ្ច មិនភូតភរ មិនឆបោក គឺជាអ្នកដែលដើរតាមគន្លងសម្មាអាជីវៈ។ ព្រះពុទ្ធទ្រង់ទូន្មានថា ទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានមកដោយកម្លាំងញើសឈាម និងដោយធម៌សុចរិត នឹងនាំមកនូវសេចក្តីសុខផ្លូវចិត្តយ៉ាងក្រៃលែង ដែលហៅថា «អនណសុខ» (សុខដែលកើតពីការមិនជំពាក់បំណុល) និង «អនវជ្ជសុខ» (សុខដែលកើតពីការប្រកបការងារដែលគ្មានទោស)។
នៅក្នុងសង្គមសម័យទំនើប ការចិញ្ចឹមជីវិតឱ្យបានត្រឹមត្រូវកាន់តែមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងឡើង។ ការប្រកួតប្រជែង និងមហិច្ឆតាអាចធ្វើឱ្យមនុស្សភ្លេចខ្លួន ហើយងាកទៅរកផ្លូវកាត់ដែលមិនសុចរិត។ ទោះជាយ៉ាងណា មនុស្សដែលប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសម្មាអាជីវៈ នឹងទទួលបាននូវការគោរព ការទុកចិត្ត និងកិត្តិយសពីសង្គម។ អាជីពដែលត្រឹមត្រូវជួយឱ្យចិត្តរបស់យើងស្ងប់ មិនមានការភ័យខ្លាចចំពោះការចោទប្រកាន់ពីច្បាប់ ឬការរង្កៀសក្នុងចិត្តខ្លួនឯង។
ជាសង្ខេប ការចិញ្ចឹមជីវិតដោយត្រឹមត្រូវតាមពុទ្ធឱវាទ គឺជាគ្រឹះនៃសន្តិភាពទាំងក្នុងខ្លួនបុគ្គល និងក្នុងសង្គមជាតិទាំងមូល។ មនុស្សគ្រប់រូបគប្បីពិចារណាឱ្យបានដិតដល់នូវប្រភពនៃចំណូលរបស់ខ្លួន តើវាបានមកដោយការបៀតបៀនគេ ឬដោយការផ្តល់តម្លៃដល់សង្គម? កាលបើមនុស្សគ្រប់រូបមានអាជីពត្រឹមត្រូវ ពិភពលោកនឹងកាត់បន្ថយនូវអំពើហិង្សា ការឆបោក និងការជិះជាន់ ដែលនាំឱ្យកើតមាននូវសុខដុមរមនាពិតប្រាកដ។